"Tôi bắt đầu học lại cách ăn từ đầu"
Sau biến cố đó, chị không còn tự quyết định chế độ ăn bằng những khái niệm chung chung như "đồ sạch", "đồ lành", "rau củ chắc chắn tốt" hay "người bệnh thận thì phải ăn càng ít thịt càng tốt".
Chị bắt đầu tìm hiểu kỹ hơn về dinh dưỡng theo từng bệnh lý.
Trong quá trình ấy, chị biết đến cuốn "Liệu pháp dinh dưỡng cho mọi loại bệnh" của BS. Vũ Trọng Hùng.
Điều khiến chị thay đổi nhiều nhất không chỉ là danh sách món ăn. Mà là cách nhìn về dinh dưỡng.
Chị bắt đầu hiểu rằng với người có bệnh, câu hỏi không chỉ là: "Thực phẩm này có tốt không?" Mà phải là: "Thực phẩm này có phù hợp với tình trạng của mình hay không?"
Bệnh đang ở giai đoạn nào? Chỉ số xét nghiệm hiện tại ra sao? Có cần kiểm soát kali không? Có cần giảm natri không? Nhu cầu đạm hiện tại là bao nhiêu? Lượng nước mỗi ngày nên như thế nào? Có đang lọc máu hay chưa? Có tiểu đường, tăng huyết áp hay bệnh tim kèm theo không?
Tất cả những điều đó đều có thể làm thay đổi cách ăn.
Chị cũng hiểu rằng: không có một chế độ ăn duy nhất phù hợp cho tất cả người bệnh.
Với bệnh thận, nhu cầu về đạm, natri, kali, phospho và lượng dịch có thể khác nhau tùy giai đoạn bệnh, xét nghiệm và phương pháp điều trị. Vì vậy, chế độ ăn cần đi cùng theo dõi y tế, thay vì chỉ dựa trên cảm giác rằng một món ăn nào đó "tự nhiên" hay "lành mạnh".
Đến giờ chị vẫn phải lọc máu
Hiện tại, chị vẫn phải điều trị và lọc máu theo chỉ định. Nhưng sau khi được hướng dẫn lại cách ăn uống và chủ động tìm hiểu kiến thức dinh dưỡng, chị cho biết mình đã biết cách lựa chọn thực phẩm hợp lý hơn.
Chị không còn thấy món nào "tốt" rồi ăn lặp lại mỗi ngày. Không còn tự ý loại bỏ hoàn toàn cả một nhóm thực phẩm chỉ vì nghe người khác nói rằng phải kiêng. Không còn chăm bệnh bằng nỗi sợ.
Chị nói: "Bây giờ tôi mới hiểu, ăn uống cho người bệnh không phải cứ sạch là đủ. Quan trọng là phải biết cơ thể mình đang cần gì, phải hạn chế gì và vì sao."
Điều chị tiếc nhất chỉ là mình đã không hiểu điều đó sớm hơn.
Một bài học không chỉ dành cho người bệnh thận
Câu chuyện này không chỉ liên quan đến suy thận. Với nhiều bệnh mạn tính như tiểu đường, tăng huyết áp, gout, rối loạn mỡ máu, bệnh gan, tim mạch, bệnh thận — chế độ dinh dưỡng đều cần được điều chỉnh theo tình trạng cụ thể.
Một thực phẩm tốt với người này chưa chắc phù hợp với người khác. Một món ăn có lợi khi dùng đúng lượng cũng có thể trở thành vấn đề nếu người bệnh sử dụng quá mức hoặc dùng không phù hợp với chỉ số xét nghiệm.
Vì vậy, điều quan trọng không phải là chạy theo những khái niệm như "ăn sạch", "ăn lành", "ăn tự nhiên" hay "cứ rau củ là tốt". Mà là hiểu rõ cơ thể mình đang ở tình trạng nào.
Đừng đợi đến khi phải trả giá mới bắt đầu học cách ăn
Nếu bạn hoặc người thân đang mắc bệnh mạn tính, việc tìm hiểu dinh dưỡng nên được thực hiện càng sớm càng tốt. Không phải để tự chữa bệnh bằng thực phẩm. Mà để biết cách phối hợp ăn uống với điều trị một cách khoa học hơn.
Điều quan trọng nhất mà chị rút ra sau tất cả là: đừng hỏi một món ăn có tốt hay không. Hãy hỏi: "Món ăn này có phù hợp với tình trạng cơ thể của tôi lúc này hay không?"
Bởi thực phẩm sạch chưa chắc đã phù hợp. Thực phẩm tốt chưa chắc có thể ăn bao nhiêu cũng được. Và người bệnh không nên chăm sóc cơ thể chỉ bằng kinh nghiệm truyền miệng hay nỗi sợ.
Hãy bắt đầu bằng sự hiểu biết, trước khi cơ thể buộc bạn phải học bằng một cái giá quá đắt.